Ortam Kimyasal Gaz Ölçümleri

İşyeri ortamında kimyasal gazların varlığı, çalışanların sağlığı açısından ciddi riskler taşır. Bu nedenle ortam havasındaki zararlı gazların ölçülmesi, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında yasal bir zorunluluktur.

Kullanılan Ölçüm Cihazları

Günümüzde ortam havasındaki kimyasal maddeleri ölçebilen, taşınabilir, küçük, sağlam ve çoklu gaz ölçümü yapabilen analiz cihazları kullanılmaktadır. Bu cihazlarla aşağıdaki gibi birçok uçucu organik bileşik (VOC) ölçülebilir:

  • n-Hegzan

  • Ksilen

  • Trimetilbenzen

  • Benzen

  • Toluen

  • Formaldehit

Bunların yanı sıra:

  • VOC

  • Metan

  • Hidrojen sülfür (H₂S) gibi gazların da ölçümleri yapılmaktadır.

Ölçüm Zamanı ve Şartları

Ortam ölçümleri;

  • Çalışmanın en yoğun yapıldığı,

  • Buharlaşma ya da tozumanın en yüksek olduğu
    zamanlarda gerçekleştirilmelidir.
    Ayrıca temizlik ve bakım gibi işlemlerin işyeri koşullarını değiştirdiği durumlar da dikkate alınmalıdır.

Sınır Değerler ve Mevzuat

Kimyasal gazların işyeri ortamındaki miktarı belirli sınır değerlerin altında olmalıdır. Bu sınırlar hem uluslararası hem de ulusal mevzuat tarafından belirlenmiştir:

Uluslararası Referanslar:

  • ACGIH TLV: Eşik sınır değeri (günlük 8 saat için).

  • OSHA PEL: Müsaade edilen maruziyet sınır değeri.

  • NIOSH REL: Önerilen maruziyet limiti.

Birimler:

  • Hacim için: ppm (parça/milyon)

  • Ağırlık için: mg/m³

Ulusal Mevzuat:

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik esas alınır.

  • TLV-TWA (Time Weighted Average)

    • Günlük 8 saat / haftalık 40 saatlik çalışma süresi içinde, sürekli maruziyet için belirlenen sınır değerdir.

  • TLV-STEL (Short-Term Exposure Limit)

    • 15 dakikalık kısa süreli maruziyetler için belirlenen değerdir.

    • Günde 4 kereden fazla tekrarlanmamalı,

    • Maruziyetler arasında en az 60 dakika ara verilmelidir.

 

Kimyasal gaz ölçümleri, işyerlerinde maruziyet riskini belirlemek, önlem almak ve yasal yükümlülükleri yerine getirmek için kritik bir adımdır. Bu ölçümler sonucunda hazırlanan raporlar, işverenin hem çalışan sağlığını korumasını hem de denetimlerde sorumluluklarını yerine getirdiğini göstermesini sağlar.